Sau quá trình sáp nhập và tái cấu trúc, TP.HCM đang đứng trước những vận hội lớn chưa từng có nhưng cũng phải đối mặt với những thách thức mới đầy phức tạp. Để thực sự trở thành “đầu tàu” kinh tế và cực tăng trưởng của quốc gia, thành phố cần những bước đi đột phá về thể chế lẫn tư duy quản trị.
1. Cơ hội vàng từ những cơ chế vượt trội
Theo ông Trần Quang Thắng – Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM, các chính sách đặc thù mà Quốc hội thông qua chính là "bàn đạp" để thành phố bứt phá. Những điểm sáng nổi bật bao gồm:
Thí điểm Khu thương mại tự do (FTZ): Mở ra hàng loạt ưu đãi về thuế, thủ tục đầu tư và thu hút nhân sự chất lượng cao.
Mô hình TOD (Phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng): Thành phố được giữ lại 100% nguồn thu từ khai thác quỹ đất quanh các trục giao thông để tái đầu tư hạ tầng.
Quyền tự chủ mạnh mẽ: Tăng cường phân cấp, phân quyền giúp thành phố chủ động hơn trong việc ra quyết định và điều hành kinh tế - xã hội.

Ông Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM
2. Hiện thực hóa các nhiệm vụ trọng tâm: Từ chiều rộng sang chiều sâu
Để bám sát tinh thần dự thảo văn kiện Đại hội 14 của Đảng, TP.HCM cần tập trung vào 4 trụ cột chính:
Hoàn thiện thể chế: Xóa bỏ các rào cản hành chính, minh bạch hóa chính sách đất đai và đầu tư để tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.
Cải cách kinh tế nhà nước & tư nhân: Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước vào các lĩnh vực then chốt, đồng thời hỗ trợ mạnh mẽ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đổi mới mô hình tăng trưởng: Chuyển dịch từ thâm dụng lao động sang kinh tế tri thức, tập trung vào công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao và logistics.
Đột phá khoa học công nghệ: Ưu tiên các lĩnh vực tương lai như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và năng lượng tái tạo.
3. Tầm nhìn siêu đô thị: Vai trò "Nhạc trưởng" trong liên kết vùng
Việc sáp nhập không chỉ là thay đổi địa giới hành chính mà là sự tái cấu trúc không gian phát triển theo logic kinh tế vùng. TP.HCM cần đóng vai trò dẫn dắt trong mối liên kết với các tỉnh lân cận:
Hình thành tam giác động lực: Kết nối chặt chẽ giữa TP.HCM (Tài chính - Dịch vụ), Bình Dương (Công nghiệp công nghệ cao) và Bà Rịa - Vũng Tàu (Cảng biển Cái Mép - Thị Vải & Du lịch).
Hạ tầng giao thông đa phương thức: Đẩy nhanh tiến độ các tuyến cao tốc, đường sắt liên vùng và mở rộng hệ thống Metro kết nối các tỉnh.
Tinh gọn bộ máy: Việc giảm từ 273 xuống còn 102 đơn vị hành chính sau sáp nhập là cơ hội để loại bỏ tầng nấc trung gian, giúp bộ máy vận hành thanh thoát và hiệu quả hơn.

Sau hơn 2,5 năm thi công, nhiều đoạn của tuyến đường ven biển Vũng Tàu - Bình Thuận dài 77km qua TPHCM đã được hoàn thành, các hạng mục còn lại đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: Quang Hưng
4. Thách thức mới và lời giải cho tương lai
Bên cạnh những cơ hội, TP.HCM vẫn phải đối mặt với bài toán hạ tầng quá tải và nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu hụt. Để giải quyết, ông Trần Quang Thắng nhấn mạnh thành phố cần:
Đổi mới tư duy từ "quản lý hành chính" sang "quản trị kiến tạo".
Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả phát triển dựa trên đặc thù riêng biệt của từng địa phương trong vùng.
Với vị thế đóng góp hơn 20% GDP cả nước, TP.HCM sau sáp nhập không chỉ mang trọng trách là cực tăng trưởng quốc gia mà còn hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm tài chính - thương mại của châu Á. Chìa khóa thành công nằm ở sự quyết liệt trong thực thi và sự linh hoạt trong vận dụng các cơ chế đặc thù.






























