Đậu đen có vị ngọt nhẹ, bùi bùi lại có nhiều protein và chất xơ, là nguyên liệu của nhiều món ăn ngon, hấp dẫn. Vậy đậu đen nấu món gì ngon? Bài viết dưới đây sẽ gợi ý cho bạn 9 món ăn từ đậu đen dễ làm, bổ dưỡng, kèm hướng dẫn chi tiết để bạn áp dụng ngay tại nhà.
Đậu đen là gì?

Đậu đen (Phaseolus vulgaris L.) hay còn gọi là đỗ đen thuộc họ thực vật Fabaceae. Chúng là một trong những loại đậu khô được tiêu thụ thường xuyên nhất, cùng với đậu gà. Với nhiều tên gọi khác như đậu rùa, caviar criollo và frijoles negros.
Đỗ đen có nguồn gốc từ Nam Mỹ, có màu vỏ đen bóng (về mặt kỹ thuật là màu tím sẫm) và phần ruột màu trắng chứa nhiều protein thực vật, chất xơ và chất chống oxy hóa. Khi nấu chín, đậu có kết cấu mềm mịn và vị ngọt nhẹ, dễ kết hợp trong nhiều món ăn từ mặn đến ngọt.
Món mặn từ đậu đen dễ làm tại nhà
Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), đỗ đen là nguồn cung cấp protein thực vật, chất xơ và nhiều khoáng chất như sắt, magie, kali. Những dưỡng chất này hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát cân nặng...
1. Cháo đậu đen hầm xương

Một bát cháo nóng hổi với vị ngọt từ xương và vị bùi của đậu, là món ăn lý tưởng cho bữa sáng hay khi cảm thấy nhạt miệng.
Thời gian thực hiện: 1 tiếng
Khẩu phần: 3–4 người
Nguyên liệu:
- Đậu đen 50g
- Xương ống heo hoặc xương sườn 300–400g
- Gạo tẻ 100g tương đương 1/2 chén
- Gừng tươi 1 nhánh nhỏ cắt sợi
- Hành lá 1 nhánh thái nhỏ
- Hành tím 2 củ băm nhỏ
- Dầu ăn 1 thìa
- Tiêu 1/2 thìa
- Muối 1/2 thìa
- Hạt nêm
Các bước thực hiện:
- Đậu đen ngâm với nước ấm khoảng 4–6 giờ hoặc ngâm qua đêm như vậy đậu sẽ mềm và nhanh chín
- Xương rửa và chặt khúc vừa ăn, chần qua nước sôi và muối, rửa sạch
- Thêm dầu ăn vào nồi, phi thơm với hành tím, cho xương vào xào săn, đổ khoảng 1.5 lít nước, đun sôi, hạ lửa cho đậu vào, ninh nhừ trong khoảng 30 phút
- Gạo vo sạch, cho vào nồi nước xương đang hầm ninh thêm 25 phút, nêm muối, hạt nêm vào cháo, nêm nếm lại cho vừa ăn, khi cháo đã chín mềm thì tắt bếp
- Múc cháo ra tô, thêm hành lá, tiêu, gừng và thưởng thức khi còn nóng.
Mẹo:
- Khi nấu xương bạn cần vớt bỏ bọt nổi liên tục
- Cứ 5–10 phút là khuấy nhẹ cháo để tránh bị cháy.
2. Bồ câu hầm đậu đen và hạt sen
Thời gian thực hiện: 1 tiếng 15 phút
Khẩu phần: 3 người
Nguyên liệu:
- Đậu đen 10–20g
- Bồ cầu 1 con
- Đậu gà 10g
- Hạt sen 10g
- Kỷ tử 5g
- Hành lá 1 nhánh cắt nhỏ
- Hành tây 1/2 củ cắt múi cau
- Hạt nêm
- Muối
- Hạt tiêu
Các bước thực hiện:
- Bồ câu làm sạch lông và nội tạng, rửa sạch với nước muối loãng, để ráo
- Đậu nguyên hạt mang đi ngâm qua đêm hoặc ngâm 3–4 tiếng trước khi nấu, rửa sạch
- Hạt sen và đậu gà rửa sạch
- Đổ nước vào nồi, thêm hạt sen và hai loại đậu vào hầm 15 phút
- Thêm bồ câu và hạt nêm rau củ vào đun sôi, hạ lửa, cho kỷ tử và hành tây vào hầm thêm 1 tiếng
- Nêm nếm lại cho vừa ăn, cuối cùng cho 1 thìa cà phê tiêu xay vào, tắt bếp
- Múc bồ câu ra tô, rắc hành lá lên là hoàn thành món ăn
Mẹo:
- Bồ câu nên chọn con 10–15 ngày tuổi, thịt sẽ thơm, ngon hơn
- Cả hai loại đậu nên chọn hạt to mẩy, chắc, đồng đều.
3. Chân gà hầm đậu đen
Thời gian thực hiện: 30 phút
Khẩu phần: 3–4 người
Nguyên liệu:
- Đậu đen 1/2kg
- Chân gà 6 cái
- Chanh tươi
- Muối
Các bước thực hiện:
- Đậu ngâm với nước khoảng 4–6 giờ, điều này giúp đậu mềm và nhanh chín hơn, rửa sạch và bỏ hết hạt lép
- Chân gà dùng kéo cắt bỏ phần móng, ngâm cùng nước chanh loãng 10–15 phút
- Cho 2 lít nước vào nồi, thêm chân gà và loại đậu này vào đun sôi, hạ lửa và hầm 30 phút
- Khi chân gà nhừ, thì thêm 1 thìa muối, 1 ít hạt nêm vào, khuấy đều, nêm nếm cho vừa ăn, tắt bếp
- Múc món ăn ra chén, thưởng thức.
Các món ngọt hấp dẫn từ đậu đen
4. Xôi đậu đen thơm lừng

Món xôi đậu dẻo thơm, khi ăn cùng dừa bào thì càng ngon.
Thời gian thực hiện: 30–60 phút
Khẩu phần: 3–4 người
Nguyên liệu:
- Đậu đen 100g
- Gạo nếp 300g
- Nước cốt dừa 200ml
- Lá dứa 3 cái
- Muối, đường, dừa nạo sợi, mè rang (vừng)
Các bước thực hiện:
- Hạt đậu mang ngâm qua đêm, sáng mai đãi lại để bỏ hạt lép, bụi bẩn , rửa lại và để ráo
- Gạo nếp vo sạch, ngâm với nước khoảng 2–3 tiếng để hạt nếp mềm dẻo khi nấu
- Lá dứa rửa sạch và cuộn thành bó cho vào nồi nước sôi, đặt vỉ hấp xôi lên, đậy nắp và đun sôi
- Trộn đều gạo nếp với đậu cùng một ít muối, cho hỗn hợp vào xửng hấp, nấu khoảng 15–20 phút. Khi xôi chín, rưới nước cốt dừa lên, xới đều xôi và hấp thêm 5–10 phút
- Múc xôi ra đĩa, rắc dừa nạo sợi và mè rang lên trên, thưởng thức.
5. Chè đậu đen nước cốt dừa

Món chè này bùi bùi, cùng nước cốt dừa béo ngọt, rất phù hợp ăn kèm đá lạnh vào những ngày hè nóng bức.
Thời gian thực hiện: 1 tiếng 10 phút
Khẩu phần: 4 người
Nguyên liệu:
- Đậu đen 100g
- Đường phèn 50g (tùy khẩu vị)
- Nước cốt dừa 150ml
- Bột năng 2 thìa
- Lá dứa 3 cái
- Đường cát 1 thìa canh
- Muối 1 ít
Các bước thực hiện:
- Đậu nguyên hạt bạn ngâm như các công thức ở trên, sau đó cho vào nồi và hầm 1 tiếng với lượng nước vừa phải cho đậu chín mềm, hạt đậu nứt nhẹ
- Thêm đường phèn và một chút muối, tiếp tục hầm
- Pha loãng bột năng với nước lạnh, từ từ đổ vào nồi chè đang sôi, khuấy đều, nêm nếm rồi tắt bếp
- Múc chè ra bát, rưới nước cốt dừa lên trên. Có thể ăn nóng hoặc thêm đá để ăn lạnh tùy bạn thích
Mẹo:
- Chè đậu ăn lạnh sẽ ngon hơn.
6. Bánh rán nhân đậu đen
Thời gian thực hiện: 30–45 phút
Khẩu phần: 3–4 người
Nguyên liệu:
- Đậu đen 200g
- Bột gạo 30g
- Bột nếp 250g
- Khoai lang hấp chín 1 củ, dằm nhuyễn
- Đường 300–400g
- Nước chanh 3ml
- Dầu ăn 10ml
- Muối 1 ít
- Mè trắng
Các bước thực hiện:
- Hạt đậu mang ngâm với nước 4–6 giờ hoặc ngâm qua đêm, cho vào nồi nấu chín mềm, xay nhuyễn với 200g đường. Cho hỗn hợp này sên nhỏ lửa đến khi đậu dẻo, mịn không dính tay là được
- Trộn đều bột nếp, bột gạo, dầu ăn, cùng 150ml nước lọc, 150g đường. Tiếp tục trộn với khoai lang thành hỗn hợp đồng nhất, nhào nhiều lần cho bột mịn, để bột nghỉ 30 phút
- Mang bột ra nhào lại, cán đều thành các phần bằng nhau, cho nhân đậu đã chế biên vào, vo tròn
- Đổ mè trắng ra đĩa, lăn đều phần bánh vừa làm lên trên
- Cho dầu ăn vào chảo, thả bánh rán chiên đến khi lớp vỏ ngoài chuyển sang màu nâu đẹp mắt, cho bánh ra cho ráo dầu
- Dùng 50g đường còn lại nấu cùng 10ml nước, 3ml nước cốt chanh vào, khuấy cho nước đường chuyển sang màu caramel, cho bánh đã chiên vào để tạo một lớp áo đều, rồi tắt bếp
- Chờ bánh ấm thì cho thể mang ra ăn.
Các món ăn & đồ uống độc đáo từ đậu đen
7. Trà đậu đen

Đây là cách dùng đơn giản và phổ biến nhất được mọi người yêu thích. Trà làm từ đậu đen rang mộc có vị ngọt nhẹ, thơm mùi ngũ cốc rang, lại còn chứa nhiều protein và chất chống oxy hóa.
Thời gian thực hiện: 15 phút
Khẩu phần: 2–3 người
Nguyên liệu:
- 20g đậu đen rang
- 1 lít nước
Các bước thực hiện:
- Cho toàn bộ nguyên liệu vào ấm nươc, đun sôi
- Hạ lửa và nấu trong khoảng 5–10 phút
- Tắt bếp và lọc lấy nước uống
Mẹo:
- Bạn có thể cho 20g đậu rang vào bình giữ nhiệt, hãm 5–10 phút là có thể mang ra uống, không cần đun nấu.
8. Sữa đậu đen
Một thức uống thơm ngon, bổ dưỡng, giàu canxi và protein thực vật mà bạn nên tham khảo khi muốn làm sữa hạt.
Thời gian thực hiện: 1 tiếng
Khẩu phần: 3–4 người
Nguyên liệu:
- Đậu đen 200g
- Nước lọc 1 lít
- Sữa tươi không đường
Các bước thực hiện:
- Ngâm đậu qua đêm để hạt đậu mềm và nhanh chín, vớt ra cho nước vào máy xay sinh tố, thêm một ít nước, xay nhuyễn mịn
- Lọc hỗn hợp qua rây lọc hoặc miếng vải sạch, bạn có thể lọc vài lần để loại hết phần bã
- Cho nước cốt đậu đã xay vào nồi, đun sôi nhẹ. Khuấy đều tay và thêm sữa không đường vào, đun sôi là có thể tắt bếp
- Rót sữa ra ly, khi sữa ấm thì có thể uống ngay
Mẹo:
- Nếu bạn thích ngọt thì có thể cho một chút đường.
9. Trà đậu đen gạo lứt

Thời gian thực hiện: 10 phút
Khẩu phần: 3–4 người
Nguyên liệu:
- 50g gạo lứt
- 50g đậu đen rang mộc
- Nước lọc 1 lít
Các bước thực hiện:
- Gạo lứt mang đi rang thơm, khi thấy hạt gạo nở và thơm thì tắt bếp
- Đổ nước vào ấm, thêm gạo lứt và đỗ đen rang vào đun sôi trong 10 phút
- Tắt bếp và để ấm nước nguội dần, sau đó lọc lấy nước và uống.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Làm thế nào để đậu đen nhanh mềm, tiết kiệm thời gian?

Cách phổ biến được hầu hết những người nội trợ lựa chọn đó chính là ngâm đậu trong nước từ ít nhất 5 tiếng trước khi nấu. Ngoài ra, có thể dùng nồi áp suất hoặc cho vào nồi nấu chậm để giúp đậu nhanh mềm hơn mà không cần tốn thời gian trông lửa.
2. Làm sao để rang đậu đen thơm và không bị cháy?
Đầu tiên bạn nên làm nóng chảo trước, sau đó mới cho đỗ đen vào, rang đậu ở lửa nhỏ liu riu và đảo liên tục, đều tay. Khi đậu chín, bạn sẽ nghe thấy mùi thơm bùi tỏa lên, lúc này có thể tắt bếp.
3. Đậu đen làm món gì ngon?

Ngoài các món trên, thực phẩm này có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như cháo, chè, xôi, súp, sữa hạt hoặc trà. Hơn nữa, bạn có thể thấy nhiều quốc gia trên thế giới dùng loại đậu này để chế biến những món ăn nổi tiếng như:
- Feijoada là món hầm đậu đen và thịt (heo/bò) nổi tiếng ở Brazil
- Moros y Cristianos của Cuba là một dạng cơm đậu
- Gallo Pinto là món cơm trộn đậu chiên truyền thống của Costa Rica và Nicaragua
- Súp đậu đen Cuba Crockpot (Frijoles Negros)
Cùng nhiều món ăn khác.
4. Ai nên hạn chế ăn các món từ đậu đen?
Thực phẩm này có tính mát, giàu vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, một số người sau nên tránh như:
- Chất kháng dinh dưỡng trong đỗ đen như lectin, chất ức chế protease, axit phytic, tannin, các chất này có thể cản trở hấp thụ một số khoáng chất trong cơ thể, nên những ai suy dinh dưỡng không nên uống
- Người có hệ tiêu hóa kém ăn quá nhiều đậu có thể cảm thấy khó chịu đường tiêu hóa do lượng chất xơ từ đậu
- Một số người có cơ địa nhạy cảm có thể gặp tình trạng dị ứng với loại đậu này
Hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nếu bạn đang có vấn đề về sức khỏe hay đang uống thuốc đặc trị.
Lời kết
Đậu đen có thể chế biến nhiều món ăn, đồ uống thơm ngon, bổ dưỡng. Hy vọng qua bài viết này bạn đã có thể tự nấu các món ngon chuẩn vị từ loại đậu này.






























