Trong bối cảnh ô nhiễm rác thải nhựa ngày càng gia tăng, dự án “Hồi sinh rác thải nhựa – The Plastic Reborn” được triển khai từ năm 2021 với mục tiêu góp phần xây dựng nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam, đồng thời cải thiện sinh kế và điều kiện làm việc cho lực lượng thu gom rác thải phi chính thức.
Tổng quan nội dung về báo cáo
Lý do ra đời của dự án

Theo báo cáo của WWF năm 2022, tại Việt Nam, tổng khối lượng chất thải nhựa được phân loại để tái chế đạt khoảng 0,89 triệu tấn, tương đương 30% lượng rác thải nhựa phát sinh. Đáng chú ý, có tới 2/3 khối lượng này được thu gom bởi lực lượng lao động phi chính thức (IWWs) – những người ve chai, đồng nát, đại lý thu mua nhỏ lẻ.
Tuy đóng vai trò quan trọng trong chuỗi tái chế, lực lượng này vẫn chưa được nhìn nhận đúng mức và đang đối mặt với nhiều khó khăn.
Những khó khăn và thách thức

Dự án được xây dựng dựa trên việc nhận diện rõ các thách thức chính trong hệ thống thu gom và tái chế rác thải nhựa:
- Mạng lưới thu gom còn rời rạc, thiếu kết nối giữa các bên như đại lý, điểm tập kết và nhà máy tái chế; cơ sở vật chất còn hạn chế.
- Người lao động phi chính thức chưa sẵn sàng tham gia hệ thống chính thức do lo ngại ràng buộc, đồng thời thiếu kiến thức về phân loại, vệ sinh và an toàn lao động.
- Người dân chưa có thói quen phân loại rác tại nguồn và chưa đánh giá đúng vai trò của nghề thu gom rác.
- Thiếu các cơ chế, chính sách hỗ trợ rõ ràng cho hoạt động thu gom, đặc biệt trong khuôn khổ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
Mục tiêu của dự án

Dự án hướng đến ba mục tiêu chính:
- Thu gom và xử lý rác thải nhựa theo định hướng kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.
- Nâng cao năng lực và hỗ trợ lực lượng thu gom phi chính thức – những “Chiến binh xanh” thầm lặng.
- Tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về phân loại rác tại nguồn và vai trò của người thu gom.
Các hoạt động triển khai
Thu gom và tái chế rác thải nhựa

Hỗ trợ và đào tạo người thu gom

Tổ chức lễ tôn vinh thường niên

Kết quả đạt được
Thu gom và tái chế 40.494 tấn rác thải nhựa.

Kết nối và hợp tác với 200 điểm thu gom.

Hỗ trợ và nâng cao năng lực cho 3.000 người lao động thu gom

Bài học kinh nghiệm

Từ quá trình triển khai, dự án đã rút ra nhiều bài học quan trọng:
- Cần gắn mục tiêu kinh tế tuần hoàn với mục tiêu xã hội, lấy con người làm trung tâm.
- Xây dựng hệ thống minh bạch và công bằng để tạo niềm tin và động lực hợp tác lâu dài.
- Tăng cường hợp tác đa bên giữa doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan nhà nước.
- Đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi nhận thức xã hội về giá trị của người thu gom và tầm quan trọng của tái chế.
Kết luận
Dự án “Hồi sinh rác thải nhựa – The Plastic Reborn” không chỉ đóng góp vào việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra tác động xã hội sâu rộng. Bằng cách đặt con người – đặc biệt là lực lượng lao động phi chính thức – vào trung tâm, dự án đã góp phần xây dựng một hệ sinh thái tái chế bền vững, công bằng và hiệu quả hơn tại Việt Nam.






























