Độ đạm nước mắm (ký hiệu N) là chỉ số thể hiện hàm lượng nitơ toàn phần có trong 1 lít nước mắm. Nước mắm truyền thống có hương vị đậm đà, đặc biệt là thường có hàm lượng đạm tự nhiên cao. Vậy độ đạm nước nào như thế nào là ngon nhất, cùng tìm hiểu ngay nhé.
Độ đạm của nước mắm là gì?

Độ đạm trong nước mắm là tổng lượng nitơ có trong 1 lít nước mắm. Độ đạm của nước mắm truyền thống là một thông số quan trọng giúp đánh giá chất lượng sản phẩm, đây chính là hàm lượng axit amin thu được sau quá trình thủy phân protein từ cá, nên nó thường được in ấn rõ ràng trên bao bì sản phẩm uy tín. Ví dụ, nước mắm có ghi là độ đạm là 43 gN/lít đồng nghĩa chai nước mắm này có 43g nitơ trong 1 lít nước mắm.
Mức độ đạm trong nước mắm truyền thống
Nước mắm truyền thống có nhiều độ đạm, bao gồm:
1. Nước mắm 14 đến 22 độ đạm

Đây là dòng nước mắm phổ thông, có giá thành rẻ, thường được dùng để nấu nướng. Nó có vị mặn đậm đà nhưng hương vị và hậu vị ngọt không bằng các loại sản phẩm có độ đạm cao.
2. Nước mắm dưới 30 độ đạm
Là những chai nước mắm có độ đạm là dưới 30 gN/L, theo như kinh nghiệm của người sành ăn, thì độ đạm cao sẽ giúp bạn cảm nhận được vị tinh tế của nước mắm truyền thống, đặc biệt nó phải là đạm thật từ cá cơm mới có giá trị. Dòng nước mắm 30 độ đạm là được xếp là ngon, vừa làm mắm chấm vừa nấu nướng.
3. Nước mắm 30 đến 43 độ đạm

Khi nước mắm truyền thống đạt được 43 độ đạm, với hàm lượng axit amin tự nhiên cao, giúp tạo nên vị ngọt, vị béo đặc trưng cho nước mắm cá. Là dòng sản phẩm được nhiều người nội trợ, người sành ăn lựa chọn, rất phù hợp để làm nước chấm. Ngoài ra, cũng như các dòng nước mắm khác bạn cũng có thể dùng nó để nêm nếm món xào, kho, canh...
4. Nước mắm trên 43 độ đạm
Đây là dòng sản phẩm có giá thành cao, có một số thương hiệu nước mắm Phú Quốc 45 độ đạm nổi tiếng như Khải Hoàn, Huỳnh Khoa, Thanh Quốc..., đây thường làm từ nước mắm cốt, nước mắm nhĩ.
Quy trình tạo ra độ đạm nước mắm
1. Chọn lọc nguyên liệu

Để tạo được nước mắm có độ đạm cao, thì yếu tố quan trọng đầu tiên là nguyên liệu chất lượng. Biển Việt Nam với nguồn cá cơm dồi dào, các ngư dân sẽ đánh bắt cá và cho lên boong tàu, cá được rửa và ướp muối Bà Rịa Vũng Tàu. Điều này giúp cá tươi mới, không bị hư hỏng, giúp nước mắm thành phẩm thơm ngon hơn.
2. Ủ chượp cá
Khi thuyền cập bến, cá được cho vào trong các thùng gỗ lớn, chuyển vào kho mát mẻ, thoáng đãng để cá lên men tự nhiên. Trong thời gian này, cá cơm sẽ được thủy phân và sinh ra đạm axit amin tự nhiên. Thời gian ủ cá khoảng 12 đến 18 tháng, cá lúc này được thủy phân và tạo nên hương vị đặc trưng.
3. Kéo rút, lọc, cho ra thành phẩm

Trong suốt thời gian ủ chượp, cần kiểm tra nhiều lần để đánh giá, điều chỉnh, ủ đủ thời gian người ta tiến hành kéo rút nước cốt, pha đấu theo kỹ thuật và bí quyết gia truyền riêng. Thành quả là một loại nước mắm có độ đạm tự nhiên cao, hương vị đậm đà, hậu vị ngọt và béo từ mỡ cá, kèm theo vị ngọt umami tinh tế.
Mỗi công đoạn làm nước mắm đều được giám sát nghiêm ngặt của các chuyên gia, giúp nước mắm có độ đạm lý tưởng và đạt tiêu chuẩn về cả sắc, hương lẫn vị.
Độ đạm nước mắm bao nhiêu là ngon nhất?

Độ đạm là một trong những tiêu chí để đánh giá chất lượng nước mắm, đặc biệt khi lựa chọn nước mắm truyền thống. Vậy độ đạm càng cao là nước mắm càng ngon phải không? Câu trả là là không, nhiều người cho rằng độ đạm càng cao thì nước mắm càng ngon, tuy nhiên điều này không hoàn toàn chính xác. Yếu tố quan trọng nhất không chỉ là độ đạm, mà là đạm tự nhiên (đạm thật) được tạo ra từ quá trình ủ cá và muối truyền thống.
Theo chuyên gia khuyến cáo, mọi người nên sử dụng nước mắm có độ đạm từ khoảng 25 - 43 là tốt nhất, vừa nhiều dinh dưỡng, vừa ngon lại an toàn cho sức khỏe. Độ đạm tự nhiên của nước mắm nguyên chất sản xuất theo phương pháp ủ chượp truyền thống thường dao động 30 đến 40 độ, đôi khi đạt đến 43-45 độ (rất hiếm), nếu bạn thấy nước mắm có độ đạm quá cao thì nên kiểm tra lại nguồn gốc tạo ra độ đạm đó.
Câu hỏi thường gặp về nước mắm
1. Độ đạm nước mắm khác nhau như thế nào?

Độ đạm thật, tự nhiên cao thì nước mắm truyền thống có hậu vị tinh tế, đậm đà hơn.
| Loại nước mắm | Độ đạm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Dưới 20 N | Thấp | Phù hợp để nấu nướng như kho, xào, rim |
| 30–35N | Trung bình | Phổ biến, dùng để nấu, pha nước chấm |
| 35–43N | Cao cấp | Làm nước mắm chấm ngon nhất, phù hợp với hầu hết mọi món ăn từ xào, kho, lẩu |
2. Nước mắm 43 độ đạm ngon nhất phải không?
Nước mắm 43N được nhiều người đánh giá cao, nhờ màu nâu đỏ cánh gián đẹp mắt, vị ngọt mặn hài hòa, kèm thêm vị umami, ngọt hậu vị và béo. Hơn nữa, nó không chỉ là một gia vị mà còn mang đến nhiều tiềm năng tốt cho sức khỏe như hỗ trợ tiêu hóa, chống oxy hóa, kích thích vị giác...
3. Nước mắm 20N và 43N khác nhau như thế nào?

Nước mắm 20 độ đạm có vị mặn rõ, khi ăn vị đặc trưng của nước mắm cá cơm không quá rõ ràng, nên thường được ưu tiên để chế biến cùng các thực phẩm khác. Ngược lại, nước mắm 43N cao cấp hơn, được lấy từ nước mắm cốt nguyên chất, nên như đã nói ở trên, về vị, màu sắc và chất lượng đều cao hơn.
Lời kết
Tóm lại, nước mắm 20N hay 30N, 43N đều là các gia vị thơm ngon để giúp bữa ăn gia đình thêm hấp dẫn, tùy vào ngân sách, sở thích mà bạn có thể chọn các dòng có độ đạm phù hợp. Nhưng cần đảm bảo nó là đạm cá thật, có nguồn gốc rõ ràng.
Khi chọn mua nước mắm truyền thống, bạn nên ưu tiên sản phẩm có tem chỉ dẫn địa lý, nguồn gốc rõ ràng, đạt tiêu chuẩn HACCP để đảm bảo chất lượng, đồng thời có độ đạm tự nhiên, axit amin cao, vị mặn đậm đà, hậu ngọt tinh tế.






























